Icoon van "Onze Lieve Vrouwe van Philermo" in de Santa Maria degli Angeli te Assisië

In dit bedehuis bevond zich een icoon die geschilderd was, naar men zei, door dé schilder van Maria; de evangelist Lucas [1].

Het was een zeer oude icoon die daar sinds heugelijke tijden in grote devotie werd vereerd en afkomstig zou zijn uit Jeruzalem. Ook bij de ridders groeide een grote devotie tot Onze Lieve Vrouwe van Philermo: Deze naam werd zelfs hun strijdkreet. Maar na de belegering van Rhodos door de Turken in 1480 waren zij bang om hun icoon onbeschermd buiten de citadel te laten en zij verplaatsten hun kleinood naar de kerk van Sint Marcus. In 1522 werd deze kerk tijdens het Turks beleg echter totaal verwoest maar de icoon werd onder het puin geheel intact teruggevonden.

Bij hun vertrek van Rhodos op 1 januari 1523 namen de ridders ook hun icoon mee die tenslotte een plaats vond op Malta, eerst in de kerk van de H. Laurentius te Burgo (1530-1571). Nauwelijks twee jaar later werd deze kerk een prooi der vlammen; alles werd vernield, maar wonder boven wonder, de icoon bleef gespaard!

De ridders herbouwden de kerk. In 1571 brachten ze de icoon naar La Valetta en plaatsten deze eerst in de kerk van Santa Maria della Vittoria en vanaf 1578 in de co-cathedral van St. Jan de Doper, waar zij vereerd bleef totdat Napoleon in 1798 Malta bezette. Grootmeester Von Hompesch scheepte zich op 18 juni in en voerde de icoon met zich mede en bracht ze naar St. Petersburg in het paleis Worontzof, waarna ze werd geplaatst in de kerk van Godschina nabij de hoofdstad tot de revolutie in 1917. Toen is zij, na een verblijf in Kopenhagen (1920-1928) en in Berlijn (1928-1929) overgebracht naar Belgrado en is sindsdien spoorloos verdwenen; De Sovjets konden slecht een getrouwe kopie van de icoon teruggeven [2]. Geruchten deden de ronde, dat Wit-Russen de originele hadden toevertrouwd aan de koninklijke schatkamer van Joegoslavië, maar teruggevonden is zij tot op heden niet.

Voetnoten:

[1] De legende gaat, dat de icoon welke zich in een der kapellen van de Romeinse basiliek Santa Maria Maggiore eveneens door Lucas is geschilderd.

[2] De Russische kopie van de icoon, die waarschijnlijk in opdracht van een lid van de keizerlijke familie begin 1800 werd geschilderd, ging naar Rhodos waar zij in 1931 werd geplaatst in het heiligdom op de berg Philermo; sinds 1950 verblijft zij in de kerk "Santa Maria degli Angeli" te Assissië. De Italiaanse schilder Carlo Cane maakte hiervan een kopie die in 1931 een plaats kreeg in de kathedraal van het Grieks-orthodoxe bedehuis op de berg Philermo.