Verslag bezinningsdagen Banneux 2002

Verslag van het 11e Bezinningsweekend te Banneux.

Door: Jan de van der Schueren

• Inleiding

• God is Liefde, Kracht en Wijsheid

• Engelen: de boodschappers tussen God en onszelf

• De Kracht die schuilt achter engelen

• Antwoorden op gebruikelijke vragen

• Engelen hebben een bijzondere boodschappersdienst

• De arbeid der engelen

• Engelengedicht

• Bezoek aan de Heiligdommen

• Eucharistievieringen en Avondgebed

• Persoonlijke overweging tijdens de afsluiting van het Bezinningsweekend

 Inleiding

In de periode van 25 tot en met 27 oktober 2002 heeft onze afdeling haar 11^e Bezinningsweekend te Banneux gehouden. Dit jaar zijn we met ongeveer 30 mensen, gasten en begeleiders, bij elkaar geweest in deze Maria bedevaartplaats in de Belgische Ardennen. Onder geestelijke leiding van Mgr. Drs. R. Ph. Bär o.s.b., erekapelaan van de Orde, hebben we met elkaar gesproken en nagedacht rond het thema engelen. Deze keer was het thema volledig voorbereid door onze commissieleden Jos de Kuijper en Maurice de van der Schueren die veel tijd hebben gestoken in hun voorbereiding en het lezen van diverse naslagwerken.

God is Liefde, Kracht en Wijsheid

“Zo als de Vader zit in Mij, zo zit Ik in u. Dus God zit in ons zelf, God heeft ons het Onze Vader gegeven en de Tien Geboden, waarop het gehele Westerse rechtssystemen is gebouwd”. Met deze woorden opende Jos de Kuyper de themabespreking op vrijdagavond in de knusse huiskapel van het Château Chaityfontaine, waar wij traditiegetrouw verbleven. Jos legde uit waarom hij deze woorden had gekozen, terwijl het thema over “Engelen” ging. Hij verklaarde het door te stellen dat we moeten begrijpen dat God, die we Onze Vader noemen, in ons zit. Wij zijn naar Zijn evenbeeld geschapen en doen er van harte aan mee dit beeld vast te houden. Zeggen we immers niet over een pasgeboren kind dat het sprekend op zijn vader of moeder lijkt? Of over een bepaalde karaktertrek dat dat typisch iets van zijn vader of moeder is?

Vervolgens maakte Jos een klein sprongetje naar hoe wij ons, hier op aarde, gedragen. Alles wat wij meemaken willen we graag op aardse wijze vertalen. Zo willen wij ons lichaam goed verzorgen, de reclames staan er bol van, we gaan naar de sportschool en geld is ook zo’n dankbaar onderwerp om veel over te praten. Dit eerste deel sloot bij al met enkele prikkelende vragen aan ons allemaal: Staan we er wel eens bij stil dat de mens uit meer bestaat dan alleen een lichaam? Dat de mens ook een geest heeft, zo u wilt, een ziel? Wij spreken over en geloven wel in “eeuwig leven” maar wat doen wij daarmee in ons dagelijks leven?

Engelen: de boodschappers tussen God en onszelf

In ons taalgebruik kennen we veel gezegden en uitdrukkingen waarin engelen een rol spelen: “er zat een engel op mijn schouder”of “ik heb een goede engelbewaarder”, uitgesproken door iemand die veel risico neemt.

Zo zijn er vele verhalen bekend, ook bij onze gasten, waarover we dit weekend eens met elkaar van gedachten zouden kunnen wisselen. Een ding staat vast: engelen komen altijd op de een of andere manier in ons leven als er grote problemen dreigen te ontstaan.

Er zijn verhalen bekend van mensen die daadwerkelijk engelen hebben gezien. Deze verhalen kenmerken zich doordat altijd gesproken wordt, zoals bij alle verschijningen uit de Hemel, over een Groot Licht waarmee deze verschijning gepaard gaat. Een Licht zoals wij dat op aarde niet kennen. Als een heldere volle maan met het felle zonlicht er dwars doorheen. Maar zelfs deze beschrijving benadert de werkelijkheid nog maar nauwelijks. Het is dus ook niet zo vreemd dat Mariette Beco hier in Banneux maar met moeite kon vertellen hoe een kunstenaar Maria, de Moeder van Jezus, moest uitbeelden. Dit alles gaat ons aardse begrip simpelweg ver te boven.

Aan de hand van een verklaring van de namen van de aartsengelen nodigde Jos ons vervolgens uit om met elkaar erover te praten dat wij hier op aarde niet alleen zijn, dat er altijd een engel in onze nabijheid is. We zullen die engel wel moeten vinden en moeten herkennen. God spreekt tot ons, we zijn ons dat alleen niet altijd even bewust. Jos gaf ons als tip mee om iedere avond voor het slapengaan de dag even te overdenken. Wat had ik vandaag willen doen? Is het gelukt, of waarom niet?  Bid tenslotte een Onze Vader en sta nadrukkelijk stil bij ieder woord ervan. Wat betekent het bijvoorbeeld om anderen hun schuld te vergeven? Hou dagelijks dit “ritueel” vol en u zult zien dat de antwoorden op uw vragen vanzelf komen, als we die maar willen zien.

De kracht die schuilt achter engelen

De Bijbel en Catechismus vermelden veel meer over engelen dan men ooit dacht vertelt Maurice de van der Schueren bij zijn deel van de behandeling van het thema. In Hebreeën 1:14 bijvoorbeeld staat: ‘Wat zijn zij anders dan dienende geesten, uitgezonden ten behoeve van hen die de redding zullen erven?’.

Engelen staan aan onze zijde en, samen met hen, kunnen we alle boze machten overwinnen! Ook is het goed te weten dat we in Gods naam demonen, gevallen engelen, kunnen en moeten uitwerpen. Onze strijd tegen de boze machten is een overwinningsstrijd. Honderden keren spreekt de Bijbel over het werk van engelen op de aarde. De engelen zijn ook talloze malen beschreven in de tijden voor het uitkomen van de Testamenten en natuurlijk ook daarna. Enkele voorbeelden zij Socrates maar ook Plato. Men kan veel over hen leren als men de geschriften er op naleest. Maar we moeten ons ook realiseren wat de engelen nu kunnen doen, Hun actie en tegenwoordigheid zullen ertoe bijdragen dat nederlagen gaan veranderen in overwinningen van het goede.

Antwoorden op gebruikelijke vragen

Wat voor wezens zijn het eigenlijk? Zijn engelen een werkelijkheid? Hoe weten we dat ze bestaan? Hebben ze vorm, hoe zijn ze zichtbaar? Heeft iedereen een beschermengel et cetera. In de brief aan de Hebreeën vinden we veel antwoorden maar ook elders in de Bijbel. Kennelijk hebben engelen hun eigen taal (1 Corinthiërs 13). In Judas, vers 6, is de plaats beschreven waar engelen en gevallen engelen wonen.

Engelen zijn erg punctueel en glashelder in wat ze bedoelen. Tegen Jozef zeiden ze, toen het kindje Jezus in gevaar was: ‘Ga zo gauw mogelijk naar Egypte!’ Alleen als God het nodig vindt kunnen mensen engelen zien. In de meeste gevallen is er dan grote nood. Soms kunnen dieren Engelen nog beter onderscheiden dan mensen. De ezel van Bileam zag de engel nog vóórdat zijn baas hem zag. Engelen hebben bovenmenselijke macht. Maar engelen weten niet alles. De Bijbel zegt bijvoorbeeld dat ze de dag en het uur van Jezus’ wederkomst niet weten.

Ik geloof, aldus Maurice, dat we mogen vragen om de hulp van engelen. We mogen hen danken. Leest u ook eens Psalm 34:5-8.

Engelen hebben een bijzondere boodschappersdienst

De engelen hadden heel wat boodschappen af te leveren. Een daarvan was natuurlijk het heerlijkste bericht wat de mens is gegeven: U is heden geboren in de stad van David de Zaligmaker, welke is Christus, de Messias, de Heer’. Wat een verbinding tussen hemel en aarde brengen die gezegende engelen!

De boodschappersdienst is in de kern terug te vinden in Hebreeën: ‘Wat zijn zij anders dan dienende geesten, uitgezonden ten behoeve van hen die de redding zullen erven’. Slaat die redding dan ook op ons? Zijn wij hier aanwezig ook erfgenaam van die zaligheid, zodat wij gebruik kunnen maken van de door God gezonden engelen? Jezus zegt daarop: ‘Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt en Ik zal u rust geven’. Dus kom tot Jezus, neem al de zegeningen aan die Hij u geven wil: verlossing, reiniging van zonden, vergeving, rust. En dat is: de zaligheid beërven.

De arbeid van engelen

Als personeelsdeskundige vraagt Maurice zich af wat engelen nu precies doen en/of moeten doen. Is er een functieomschrijving beschikbaar? Is het zware arbeid?

Engelen hebben de gave en de opgave de Heer te loven en te danken ook door hun muziek en zang. Ze waren tegenwoordig bij de schepping der aarde. In het boek Job kunt u iets lezen over de taak en de discipline die ze hadden en dat zij zich regelmatig moesten melden voor de dienst.

Het meest bekende ‘project’ is hun zingen in de velden van Betlehem, toen eerst één van hen de boodschap bracht en daarna een engelen menigte zong: ‘Ere zij God in de hoogste hemelen, vrede op aarde, in mensen een welbehagen’.

Engelen zijn niet alwetend, maar ze weten meer dan wij. Dat ze belangstelling voor ons hebben en met ons medeleven, is wel duidelijk want Jezus vertelt dat er vreugde is bij de engelen Gods over ieder zondaar die zich bekeert.

Er zijn verschillende rangen onder de hemelse wezens. Er zijn echter twee belangrijke klassen: de cherubs en de serafs. Toen Adam en Eva uit het paradijs werden verbannen, stonden cherubs in de oost-ingang met een vlammend zwaard in de hand om hun terugkeer te verhinderen.

De engelen zijn dikwijls beschreven in de Bijbel als vriendelijke, begrijpende helpers, Een mooi voorbeeld hiervan is het verhaal van de bevrijding van Petrus in Handelingen 12: 1-11. Petrus sliep met zijn handen geketend aan de handen van twee soldaten. Overal stonden wachtposten. Toen kwam er een engel van de Heer die Petrus wakker duwde en hem liet opstaan. Door geopende deuren liep hij met Petrus door de poort, bracht hem nog een eindje de straat in en verdween weer!

Engelengedicht

Engel mij door God gegeven

Tot een gids naar ’t eeuwig leven

Gij, die ziet Gods aangezicht

Help me bidden in uw licht

Kniel, mijn engel en bid mede

Offer God mijn kinderbede

Fluister mij een heilzaam woord

Als de duivel mij bekoort

Waak en houd me zachtjes tegen

Als ik insla kwade wegen

Leid mij langs de rechte baan

Help mij naar de hemel gaan

Saam met Jezus en zijn moeder

En met u, mijn hemelbroeder

Heiligdommen

Na deze inleidingen hebben we veel tijd genomen om met elkaar te discussiëren over engelen. Velen van ons durfden een persoonlijke ervaring te vertellen. Vragen kwamen op, nog meer vragen, en antwoorden werden gegeven door Mgr. Bär, door ons allemaal, aan elkaar, al zullen nog vele vragenlang onbeantwoord blijven.

Op zaterdagmiddag hebben we gezamenlijk een bezoek aan de Heiligdommen gebracht, aan de bron, het huis van Mariëtte, het kapelletje, de Kruisweg en de winkeltjes, Ook maakten we de groepsfoto.

Eucharistievieringen en Avondgebed

Zowel op zaterdag als zondag waren we bijeen in de huiskapel voor de eucharistieviering. Tijdens beide vieringen hebben we het overlijden van Prins Claus herdacht en onze persoonlijke intenties aan God aanbevolen.

De viering op zonddagochtend werd bijgewoond door Kapittelraad Aernout van der Does de Willebois en zijn gezin. Voor de kinderen was, ook tot hun verrassing, een speciale kindernevendinest georganiseerd, die onder leiding stond van Tiele van der Poll – Kuijpers. Zaterdagavond hebben we met onze gasten tijdens het Avondgebed de Ziekenzalving gevierd. Een ontroerend moment, sereen en vol warmte, zoals we daar in die intieme huikapel bij elkaar waren. Mgr. Bär zie voor ons het gedichtje op dat hij van zijn Schotse grootmoeder leerde en dat we dit weekend nog vaker hebben opgezegd:

Angel of God, my guardian dear

To whom God’s love commits me her

Ever this day, be at my side

To rule and guide, to hold me tight

Persoonlijke overweging tijdens de afsluiting van het Bezinningsweekend

We zijn dit weekend in beweging gezet, uitgedaagd door Jos en Maurice om weer eens serieus bezig te zijn rond het thema Engelen. Wat ik er persoonlijk van heb opgestoken en weer meeneem terug naar huis, is dat antwoorden op veel van onze vragen voor het oprapen liggen, zolang we ons er maar voor open stellen. Dat het belangrijk is dat we daarbij ons gevoel volgen en ons open stellen om de boodschap van God, te ontvangen.

Bewust leven: geef jezelf de kans om alles wat tegen je gezegd wordt déér te laten dringen. Hier in Banneux, in die unieke combinatie van jong en oud, komen mensen bijeen die het de moeite waard vinden om naar elkaar te luisteren en van elkaar te leren. Wij zijn niet in staat om op al onze vragen een antwoord te vinden, maar ik hoop dat u zich allen gesterkt weet door de gedachte dat God, vaak via zijn engelen, met ons meeleeft en ook hier dit weekend bij ons was. Hartelijk dank dat u weer met ons mee heeft willen gaan en u zich aan onze zorgen heeft durven toevertrouwen. Dank aan Mgr. Bär, Maurice en Jos en niet te vergeten aan Maria de Jong die alles zo uitstekend voor onze gasten heeft georganiseerd.

Jan de van der Schueren