De Heilige Kruisverheffing is een feest in de liturgie van de Katholieke Kerk dat op of rond 14 september wordt gevierd. De oorsprong van dit feest ligt in de jaarlijkse viering van de kerkwijding van de basiliek van het Heilig Graf in Jeruzalem, die samenviel met de vondst van het Heilig Kruis door Sint-Helena. Gedurende het jaarlijkse kerkwijdingfeest werd het kruis aan het volk getoond.

De vondst van het heilig kruis leidde vooral vanaf de kruistochten tot een onstuitbare verspreiding van kruisrelieken en daarmee ook tot verspreiding van het feest van de Kruisverheffing. Bovendien heeft de verspreiding van de Cisterciënzers en Trappisten over Europa een rol gespeeld, aangezien in hun spiritualiteit de Kruisverheffing van bijzonder belang is. Het tonen van het kruis als teken van verlossing door Christus, verspreidde zich zo door de hele Kerk.

Het jaar 2008 is de 700^ste verjaardag van de Kreuzwallfahrt te Kranenburg in het land tussen Rijn en Maas. Het thema van dat jaar: “Verlost door zijn kruis”. Het is voor alle gelovigen, jong en oud en van alle tijden, een gelegenheid om tot gebed te komen:  „Gekruisigde Heilige Jezus, heb medelijden met ons”.  In vreugde en dankbaarheid viert men hier in 2008 het 700 jarig jubileum. Laat God in dit verjaardagsjaar voor ons alles een jaar van welzijn zijn.

In de wijde omgeving is het kasteel Kranenburg en de kerk van Kranenburg een bekende plaats van bedevaart. Het behoort tot de oudste bedevaartsplaatsen van Duitsland. De legende van de Kreuzwallfahrt wordt vandaag de dag nog steeds in stand gehouden door de gelovigen en is bovendien nog aanwezig in 5 gepubliceerde werken. Deze versies kennen een aantal herdrukken:

1. De oudste beschrijving werd waarschijnlijk geschreven vlak na 1338 door Johannes van Wanray, parochiaan van de Kollegiatskirche. Martin I van Kranenburg, nam nota daarvan en schreef daarover in zijn in 1666 gepubliceerde boekjes. Deze publicaties zijn nog voorhanden.

2. Een rapportage van de Kreuzwallfahrt in het „Cronica Comitum“ uit de 15^e eeuw.

3. Een studie van Werner Teschenmacher en Egbert Hopp (1655) uitgegeven in een boekwerk.

4. Een beschrijving gedaan in een barok toewijdingboekje (1634) in Antwerpen verscheen.

5. Een „herziene versie“ van het toewijdingboekje in het jaar 1671.

Alle vijf de versies hebben eenzelfde inhoud: Een parochiaan ontving een hostie maar kon het niet inhouden en spuugde het uit en stopte dat in een spleet van een boom ergens in het Rijksbos. De parochiaan kondigde dit aan bij de pastoor Heinrich van Gelre. De pastoor zocht erna maar kon de hostie niet vinden. 28 later jaar, in 1308, heeft men bomen gekapt voor brandhout en dit brandhout diende als betaling aan de pastoor waarbij op het kerkplein een ongeveer 80 cm grote Christus corpus van hout op de grond viel die onmiddellijk werd gezien als het mirakel van Kranenburg. Vanaf die tijd werd dit kruis vereerd. Het was de geboorte van de Kreuzwallfahrt van Kranenburg. Er werd al snel een regeling uitgevaardigd door Otto von Kleve (regering 1305 - 1311) zodat mensen bij de parochiekerk ordentelijk het corpus konden “bewonderen“. Snel verbreide het verhaal dat uit een Hostie een Corpus was “gegroeid”. Door toedoen van de bisschop van Keulen en de graven en hertogen van Kleef werd Kranenburg de grootste bedevaartplaats van het hertogdom Kleef. Zeven eeuwen lang zijn gelovigen samengekomen naar dit Kruisheiligdom uit landen tussen Rijn en Maas maar ook uit vele andere gebieden. Vereren van het Kruis wordt opnieuw en opnieuw erkend: “In het kruis is het welzijn, in het kruis is het leven, in het kruis is hoop”.

Wij kunnen deze gebeurtenis van Kranenburg in een groter godsdienst historisch perspectief zien. Op het concilie van Lateranen (1215) werd uitdrukkelijk de Transsubstantiatie geïmplementeerd in de eucharistie. Het is de gebezigde term om de verandering van brood en wijn in het lichaam en bloed van Christus aan te duiden. In de volgende 200 jaren na deze concilie ontstonden in Noordwest-Europa diverse Wallfahrtsorte. Zoals in: Elt (1218), Kranenburg (1308), Walldürn (1330), Amsterdam (1345), Regel (1347), Boxtel (1350).

Reeds spoedig na het vinden van het kruis werd een bedevaartkerk gebouwd om nog beter tot bloei te komen. De bedevaartkerk kreeg meer bekendheid dan het kasteel van Kranenburg. Met uitzondering van de oorlogstijd in de afgelopen eeuw trok de Kreuztracht jaarlijks in september door de plaats Kranenburg. Nu al 700 jaar lang.

Sinds jaren gaat een delegatie van de Orde van Malta, na uitnodiging van pastoor Aengenheyster, naar Kranenburg. We worden ontvangen in de Sint Pieter en Paul kerk uit 1446, ook wel de Stifts- und Wallfahrtskirche genoemd, alwaar de geconcelebreerde Heilige Mis aanvangt. Aansluitend aan deze dienst nemen we deel aan de Kruisprocessie waar “Das Wundertätige Heilige Kreuz von Kranenburg” al biddend plechtig door dit stadje rond wordt gedragen. Na afloop van de processie zijn wij als vanouds uitgenodigd bij een ontvangst en een maaltijd bestaande uit verrukkelijke gerechten in het Bürgerhaus Katharinenhof. Daar wordt de traditionele erewijn geschonken en prachtige redes uitgesproken naar de aanwezigen toe. De organisatie van de deelname van de Associatie Nederland van de Orde van Malta is in handen van de jonkheren en obediëntieridders Steven van Weede van Dijkveld en Hubert van de Poll.

Op het bidprentje van 2003 staat het volgende gebed te lezen:

Christus Factus Est (GR)

Allmächtiger Gott, deinem Willen gehorsam,

Hat dein geliebter Sohn den Tod am Kreuz auf sich genommen,

Um alle Menschen zu erlösen.

Gib, dass wir in der Torheit des Kreuzes deine Macht und Weisheit erkennen

 und in Ewigkeit teilhaben an der Frucht der Erlösung.

Darum bitten wir durch Jesus Christus.

Amen.

In de processie waarbij de rozenkrans wordt gebeden speelt afwisselend een harmonieorkest. In de kerk aangekomen klinkt gregoriaanse muziek voor het feest van de Kruisverheffing (laatstelijk was dat muziek van de componist Antoine Busnois (1430-1492)).